Zasady korzystania z AI w programach HBO-ICT: kto o czym decyduje?

Oddziel politykę, wskazówki, instrukcję i procedurę

Polityka określa wymagania, uprawnienia i odpowiedzialność. Wskazówki pomagają stosować zasady. Instrukcja kursu lub zadania opisuje konkretne warunki. Procedura instytucji dotyczy m.in. podejrzeń naruszeń, odwołań, sankcji lub incydentów bezpieczeństwa. Jeden dokument nie musi zastępować pozostałych.

Wyjaśnij poziomy zasad i ich pierwszeństwo

Instytucja może określać zatwierdzone systemy, bezpieczeństwo informacji i formalne procedury. Program może ustalić domyślne reguły edukacyjne, terminologię, obowiązki i wyjątki. Kurs stosuje te reguły, a instrukcja zadania podaje warunki konkretnej oceny. Nie jest to sztywna hierarchia prawna. Trzeba natomiast wskazać, jakie zasady obowiązują, kto może wprowadzić bardziej restrykcyjne warunki i gdzie student uzyska wyjaśnienie przed oddaniem pracy.

Pisz zasady, które da się zastosować

„Korzystaj z AI odpowiedzialnie” nie określa, co wolno zrobić, co trzeba ujawnić ani gdzie zadać pytanie. „AI może wspierać, ale nie zastępować własnej pracy” także nie wyjaśnia granicy. Zamiast tego podaj dozwolone użycie, ograniczenie wynikające z efektu, zakres ujawnienia, wymagane sprawdzenie — jeśli jest potrzebne — i kontakt w razie wątpliwości. Podobnie zamiast „dokumentuj każde użycie” określ, które istotne użycie ma być ujawnione i w jakiej minimalnej formie.

Oddziel zatwierdzenie narzędzia od zgody edukacyjnej

Zatwierdzenie narzędzia może dotyczyć zakupów, bezpieczeństwa, kont i wsparcia. Zgoda edukacyjna dotyczy użycia w danym zadaniu. Zatwierdzone narzędzie nie jest automatycznie dozwolone w każdej ocenie, a edukacyjnie przydatne użycie nie oznacza, że każda zewnętrzna usługa jest zatwierdzona. Reguły mogą wskazywać nazwane narzędzia albo możliwości — każde podejście ma zalety i ograniczenia; różnice wersji i planów nadal mają znaczenie.

Przykład: jeden program, dwa warunki oceny

Przykład skonstruowany — nie jest polityką instytucji, poradą prawną ani polityką TraceYield. Instytucja określa ograniczenia dotyczące narzędzi, danych i formalnych procedur. Program drugiego roku pozwala używać AI w ćwiczeniach formacyjnych zgodnie z tymi wymaganiami. W zadaniu A dozwolona jest pomoc przy implementacji, a instrukcja określa ujawnienie i weryfikację. W zadaniu B część kontrolowana ogranicza AI, bo efektem jest wykonanie bez wsparcia.

Jeśli student nie ma dostępu do wskazanego narzędzia lub nie wie, czy nowa funkcja jest dozwolona, instrukcja wskazuje osobę odpowiedzialną za wyjaśnienie lub wyjątek. W przypadku kodu klienta program odsyła do właściwych zasad instytucji, projektu lub klienta zamiast rozstrzygać sprawę doraźnie. To przykład możliwego podziału, nie model obowiązkowy.

Określ odpowiedzialność studentów i kadry

Student powinien znać warunki zadania, stosować ograniczenia dotyczące narzędzi i danych, ujawnić użycie, jeśli wymagają tego zasady, weryfikować wynik, gdy wymaga tego efekt, oraz zapytać przed oddaniem, gdy sytuacja jest niejasna. Prowadzący powinien jasno podać warunki, unikać sprzecznych instrukcji, wyjaśnić oczekiwane ujawnienie i dowody, aktualizować materiały oraz kierować podejrzenia właściwą ścieżką — nie traktować wyniku detektora jako werdyktu.

Zaplanuj obsługę wyjątków i różnic w dostępie

Wskaż właściciela decyzji w przypadkach niedostępnego narzędzia, wyczerpanych limitów, dostosowania ze względu na dostępność, ograniczeń klienta lub stażu, nowego zastosowania AI albo sprzecznych instrukcji. Jeśli użycie AI jest wymagane, różnice w możliwościach modeli, kontach, limitach, sprzęcie i wsparciu mogą mieć znaczenie. Przy użyciu opcjonalnym rozważ realną alternatywę do wykazania tego samego efektu. Nie można obiecać idealnie równych warunków.

Nazwij właściciela każdej decyzji

Zależnie od lokalnego podziału zadań wskaż, kto odpowiada za domyślne zasady programu, terminologię, wyjątki, wyjaśnienia, aktualizacje, warunki zadań, eskalację oraz kwestie techniczne i bezpieczeństwa. Nie przypisuj kompetencji organom bez potwierdzenia w lokalnym governance.

Uwzględnij użycie AI przez kadrę

Program powinien ustalić, które zasady instytucji dotyczą używania AI do przygotowywania materiałów, informacji zwrotnej, analizy prac studentów, wgrywania kodu lub raportów i redagowania komentarzy do oceny. Nie zakładaj, że każda usługa zewnętrzna może otrzymać prace studenckie; sprawdź właściwe zasady dotyczące danych. Nie jest to interpretacja prawna.

Oddziel regułę, dowód, procedurę i sankcję

Reguła określa, co jest dozwolone. Dowód może wskazywać na możliwe naruszenie, ale nie rozstrzyga go sam. Procedura opisuje sposób rozpatrzenia sprawy, a sankcję ustala uprawniony proces instytucjonalny. Detekcja, telemetryka lub ograniczenia techniczne nie dowodzą automatycznie zgodności z polityką. Nie zastępują edukacyjnie uzasadnionej reguły.

Wersjonuj zasady i określ, od kiedy obowiązują

Podaj właściciela dokumentu, wersję, datę wejścia w życie, sposób informowania i okoliczności przeglądu — na przykład zmianę wymagań instytucji, narzędzia, projektu oceny albo wymagań bezpieczeństwa. Nie wprowadzaj wstecznie reguły wobec pracy wykonanej wcześniej. Nie ma jednej właściwej częstotliwości aktualizacji; istotne jest, by student i kadra wiedzieli, która wersja dotyczyła pracy.

Traktuj wskazówki sektorowe jako kontekst

Npuls, jego Visietool i AI-waaier mogą wspierać rozmowę oraz lokalne decyzje, ale nie stanowią wiążącego prawa ani obowiązkowego standardu HBO-ICT. Materiały SURF mogą dostarczać kontekstu w zakresie pracy interdyscyplinarnej i ryzyk informacyjnych; nie są podstawą do wniosków prawnych. Dyskusja HBO-i nie dowodzi krajowego konsensusu.

Sprawdzaj, czy zasady działają w praktyce

Wróć do pytań studentów, rozbieżnych instrukcji i dostępności narzędzi, aby sprawdzić, czy właściciele decyzji i drogi wyjątków są jasne. Nie gromadź pełnych rozmów z AI „na wszelki wypadek”. TraceYield może udostępniać wybrane zapisy, jeśli są rejestrowane; nie ustanawia polityki, nie zatwierdza narzędzi, nie rozstrzyga naruszeń ani nie egzekwuje zasad. Więcej: ujawnianie użycia AI.

Dane, poufność i dane uwierzytelniające

Przed przekazaniem zewnętrznej usłudze kodu, raportu lub innego chronionego materiału sprawdź właściwe zasady instytucji, klienta, stażu i projektu. Nie oznacza to, że wszystkie narzędzia zewnętrzne naruszają prawo ani że zatwierdzone narzędzie jest prawnie bezpieczne. Haseł, kluczy API, tokenów dostępu i prywatnych danych uwierzytelniających nie należy wklejać do systemu AI, chyba że wyraźnie zatwierdzony sposób pracy na to pozwala.

Reguły nie są tym samym co kontrola techniczna

Blokowanie strony, wyłączenie wtyczki, ograniczenie SSO, lista zatwierdzonych narzędzi i telemetryka mogą egzekwować albo obserwować pewne warunki. Nie przesądzają, czy reguła jest edukacyjnie uzasadniona ani czy student osiągnął efekt. Brak możliwości zaobserwowania użycia AI nie oznacza, że jest ono dozwolone. Program może lokalnie określić, czy stosuje detektory i w jakim celu; flaga nie jest automatycznym dowodem naruszenia.

Nowe zastosowania wymagają znanej drogi wyjaśnienia

Polityka nie przewidzi każdej funkcji i produktu. Jeśli przypadek nie jest jasny, student powinien wiedzieć, z kim skontaktować się przed oddaniem pracy. Kadra powinna również wiedzieć, gdzie skierować wątpliwości dotyczące materiałów oceny, przesyłania prac studentów lub niezgodnych instrukcji. Nie zakładaj, że obowiązek rozstrzygnięcia spada zawsze na prowadzącego.